Co wiemy o kleszczach?
Rozróżnia się kila gatunków kleszczy. Kleszcze pospolite żyją w trawach i chaszczach do 70 cm. wysokości. Chowają się pod liście. Niezwykle groźny jest kleszcz łąkowy. Żyje cały czas w trawie. Gdy tylko stopnieje śnieg, on jest już aktywny. Jest jeszcze kleszcz piaskowy, żyjący w okolicach nadmorskich. Kleszcze w zasadzie są głuche i ślepe. Reagują na ruch i własny fermen. Ich przeciwnikiem jest słońce i śnieg.Kleszcz ma trzy fazy rozwoju: larwa, nimfa i osobnik dorosły. Wszystkie formy mogą przenosić groźne patogeny. Żeby przejść w fazę dorosłą, kleszcz musi nakarmić się krwią (niekoniecznie ludzką).
Nie wszystkie kleszcze są zakażone. Szacuje się, że zakażonych kleszczy jest ok. 20%, chociaż w bieżącym roku podaje się,że jest ich aż 60%. Jeśli zostaliśmy użądleni przez kleszcza, to należy go usunąć kleszczołapką, chwytając za głowę (kleszczołapki można kupić w aptekach). Miejsce ukłucia należy szybko zalać alkoholowym roztworem propolisu (5 deko na ¼ litra spirytusu), albo nalewką bursztynową lub odkazić je andrografisem i zakleić glinką bentonitową (bentonit wapienny) na 24 godziny.
Po użądleniu przez kleszcza na skórze pojawia się zaczerwienienie w kształcie wolego oka, w środku czerwone, a na obwodzie białe, o średnicy 5-7cm, otoczone czerwonym okręgiem. Jest to rumień wędrujący, który nie musi wystąpić w miejscu ukłucia.Rumień rozwija się przez 30 dni i może znikać. Po roku użądloną osobę mogą boleć stawy, może wystąpić ogólnie złe samopoczucie, schorzenia skórne i dolegliwości neurologiczne,. Jest to okres terminalny i nie można go przegapić. Neuroborelioza w Polsce jest chorobą śmiertelną.
Krętki kleszcza dostają się do ludzkiego organizmu przez ślinę lub wymiociny pasożyta. Bakterie borelli są wyjątkowo ruchliwe i w ciągu kilku dni mogą opanować cały organizm. W praktyce pomocna i skuteczna w 90%jest antybiotykoterapia w pierwszej fazie choroby. Zwykle trwa kilka tygodni, ale wszystko zależy od zaleceń lekarza prowadzącego terapię. Ostatecznie na to jak długo leczy się pacjenta wpływa faza choroby - im szybciej, tym lepiej. Właśnie dlatego tak istotne jest uważne obserwowanie swojego organizmu i niebagatelizowanie jakichkolwiek sygnałów, które wysyła. Leczenie boreliozy przewlekłej jest trudniejsze, a skuteczność antybiotyków mała, dlatego coraz częściej wspomaga się leczenie fitoterapią. Żeby sprawdzić, czy jesteśmy zakażeni krętkami borreli, można wykonać badania serologiczne po 4 tygodniach od ukąszenia, bo dopiero po tym czasie organizm wytwarza przeciwciała. Badania wykonujemy metodą Elisa , którą wykrywa się przeciwciała IgG (wskazuje że pacjent już przeszedł chorobę) oraz przeciwciała IgM (wskazują, że jest to proces czynny). Jeżeli wynik jest dodatni lub wątpliwy, należy wybrać badanie metodą Western-Blot. Ujemny wynik oznacza brak zakażenia.
Borelioza jest złożoną, trudną do zdiagnozowania chorobą. Ze względu na zróżnicowane objawy często mylona jest z innymi chorobami. Do najczęstszych objawów boreliozy można zaliczyć:
- gorączkę, rumień
- ogólne osłabienie organizmu
- bóle mięśni, zapalenie stawów, zapalenie korzonków nerwowych
- powiększenie węzłów chłonnych
- zapalenie serca
- zapalenie siatkówki i naczyniówki
Prowadzonych jest dużo prac naukowych, które badają wpływ różnych ziół oraz ich substancji czynnych na skuteczność w leczeniu boreliozy. Wśród ziół, które posiadają właściwości przeciwzapalne, wzmagające odporność i aktywujące wydalanie bakteryjnych neurotoksyn krętków boreliozy można wymienić:
- kurkumę, rdestowiec, tarczycę imbir, korę cynamonu, czosnek, andrografis
- żeń-szeń syberyjski, arcydzięgiel, czarny pieprz, oregano,moringa, czystek
- szczeć pospolitą, rdest ptasi, vilcacorę, głóg, hakorośl (czarci pazur).
Jedną z najbardziej znanych terapii pomocnych w leczeniu boreliozy jest - opracowany przez amerykańskiego zielarza Stephena Harroda Buhnera - zestaw wyciągów ziołowych zwanych powszechnie Protokołem Buhnera. W świecie fitoterapii znany też jest Protokół Wm amerykńskiego mikrobiologa Lee Cowdena. Innymi ziołowymi schematami leczenia boreliozy są protokoły polskich fitoterapeutów. Są to Protokoły liposomalne Jana Oruby oraz Protokół dr. Henryka Różańskiego.W mojej praktyce zawodowej najczęściej spotykam się z pacjentami, którzy najchętniej korzystają z Protokołu Buhnera. Jest to specjalny zestaw nalewek, które z uwagi na swoje właściwości wspomagają leczenie boreliozy. Do głównych ziół używanych w Protokole Buhnera, według książki tegoż autora zatytułowanej Pokonać boreliozę. Naturalne sposoby zapobiegania i leczenia boreliozy i jej konifekcji, należą: rdestowiec japoński ( Polygonum cuspidatum lub Reynoutria japonica), brodziuszka wiechowatea (andrografis paniculate ), korzeń czepoty puszystej (Uncariae tomentosae cortex) - inaczej koci pazur, sarsaparilla (Smilax officinalis), tarczyca bajkalska (Scutellaria baicalensis), szczeć (Dipsaci radix, D. folium) i żeń-szeń syberyjski (Eleutherococcus senticosus ).